Wakacje składkowe – kto może nie płacić ZUS przez miesiąc i jak złożyć wniosek

Stan prawny na 6 października 2026 r.

Czym są wakacje składkowe?

Wakacje składkowe, nazywane też wakacjami od ZUS, to ulga dla najmniejszych firm, która obowiązuje od 1 listopada 2024 r. Przez jeden wybrany miesiąc w roku nie płacisz składek na własne ubezpieczenia społeczne, a za Ciebie robi to budżet państwa. Działalności w tym czasie nie zawieszasz, tylko normalnie wystawiasz faktury i zarabiasz.

Ulga przysługuje za jeden miesiąc kalendarzowy w każdym roku (art. 17b ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych). Niewykorzystany miesiąc przepada z końcem roku. Przepisy nie przewidują daty wygaśnięcia ulgi, a prawo do niej odnawia się z początkiem każdego roku.

Kto może skorzystać z wakacji składkowych?

Z wakacji składkowych skorzystasz, jeśli prowadzisz działalność wpisaną do CEIDG, także jako wspólnik spółki cywilnej, albo jesteś komornikiem sądowym. Ulga przysługuje również przy preferencyjnych składkach i na małym ZUS plus. Musisz spełnić łącznie pięć warunków z art. 17a i 17b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych:

1. Najwyżej 10 ubezpieczonych. W miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku miałeś zgłoszonych do ubezpieczeń społecznych lub ubezpieczenia zdrowotnego najwyżej 10 osób, licząc siebie. Liczysz każdego, kto był zgłoszony choćby przez jeden dzień tego miesiąca, również pracownika na zwolnieniu lekarskim. Pomijasz osoby, które cały miesiąc były na zasiłku macierzyńskim, urlopie wychowawczym lub bezpłatnym.
2. Przychód do 2 mln euro. Twój przychód z firmy nie przekroczył równowartości 2 mln euro w co najmniej jednym z dwóch lat poprzedzających rok złożenia wniosku. Warunek spełniasz też wtedy, gdy w tych latach nie miałeś przychodu, bo dopiero zaczynasz.
3. Ubezpieczenia społeczne z firmy. Przez co najmniej jeden dzień miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku podlegałeś z działalności ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu, obowiązkowo albo dobrowolnie.
4. Brak pracy dla byłego pracodawcy. Ani w roku złożenia wniosku, ani w roku poprzednim nie świadczyłeś usług firmie, u której na etacie wykonywałeś te same czynności w roku założenia działalności albo rok wcześniej.
5. Wolny limit pomocy de minimis. Ulga jest pomocą de minimis, więc w Twoim limicie musi zostać co najmniej tyle, ile wynoszą zwalniane składki.

Zaległości w ZUS nie przekreślają ulgi, ponieważ ZUS przy tym wniosku nie sprawdza stanu Twoich rozliczeń.

Kto nie skorzysta z wakacji składkowych?

Z wakacji składkowych nie skorzystasz, jeśli w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku ani przez jeden dzień nie podlegałeś z działalności ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu. Dotyczy to między innymi przedsiębiorców korzystających z ulgi na start. Przez 6 pełnych miesięcy są oni zwolnieni ze składek społecznych, dlatego w tym okresie nie spełniają warunku potrzebnego do skorzystania z wakacji składkowych.

Podobna sytuacja występuje, gdy jednocześnie pracujesz na etacie i otrzymujesz wynagrodzenie w wysokości co najmniej płacy minimalnej. Jeśli z działalności opłacasz wówczas wyłącznie składkę zdrowotną, nie możesz skorzystać z wakacji składkowych. Ulga nie przysługuje również wtedy, gdy działalność była zawieszona przez cały miesiąc poprzedzający złożenie wniosku.

Po zakończeniu ulgi na start trzeba najpierw zacząć podlegać ubezpieczeniom społecznym z działalności. Przykładowo, jeśli ulga kończy się w czerwcu, od lipca przedsiębiorca podlega już ubezpieczeniom społecznym. W sierpniu może złożyć wniosek o wakacje składkowe, ponieważ w poprzednim miesiącu, czyli w lipcu, był objęty tymi ubezpieczeniami. Zwolnienie będzie wówczas dotyczyło składek za wrzesień.

Wakacje składkowe nie są również dostępne dla wszystkich osób prowadzących działalność w innych formach. Art. 17a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych odnosi się do osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą wskazanych w art. 8 ust. 6 pkt 1. Z ulgi nie skorzystają więc m.in. wspólnicy spółek jawnych, partnerskich i komandytowych, jedyni wspólnicy spółek z o.o. oraz twórcy i artyści.

Jakie składki obejmują wakacje składkowe?

Zwolnienie obejmuje składki na Twoje własne ubezpieczenia społeczne oraz na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy. Nie obejmuje składki zdrowotnej, składek za pracowników i zleceniobiorców ani składek za osoby współpracujące.

Składka	Duży ZUS w 2026 r.	Preferencyjne składki w 2026 r.	Czy obejmuje ją zwolnienie?
Emerytalna (19,52%)	1 103,27 zł	281,44 zł	tak
Rentowa (8%)	452,16 zł	115,34 zł	tak
Wypadkowa (1,67%)	94,39 zł	24,08 zł	tak
Chorobowa, dobrowolna (2,45%)	138,47 zł	35,32 zł	tak, jeśli podlegasz ubezpieczeniu chorobowemu w miesiącu złożenia wniosku i w miesiącu poprzednim
Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy (2,45%)	138,47 zł	nie płacisz	tak
Razem składki objęte zwolnieniem	1 926,76 zł	456,18 zł	–
Składka zdrowotna	zależy od formy opodatkowania i dochodu albo przychodu	jak przy dużym ZUS	nie
Składki za pracowników, zleceniobiorców i osoby współpracujące	według umów	według umów	nie

Duży ZUS liczysz w 2026 r. od podstawy 5 652 zł, czyli 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia. Preferencyjne składki liczysz od 1 441,80 zł, czyli 30% minimalnego wynagrodzenia, które wynosi 4 806 zł. Stawka wypadkowa 1,67% dotyczy firm zgłaszających do ubezpieczeń najwyżej 9 osób.

Za miesiąc wakacji podstawą wymiaru jest z mocy prawa najniższa obowiązująca Cię podstawa (art. 18d ustawy), nawet jeśli zwykle płacisz od wyższej. Nic nie dopłacasz, ale na koncie w ZUS ten miesiąc zapisze się od najniższej podstawy. Przy małym ZUS plus najniższą podstawą jest ta wyliczona z Twojego dochodu.

Ile można zaoszczędzić na wakacjach składkowych?

Przy dużym ZUS oszczędzasz w 2026 r. 1 926,76 zł, a przy preferencyjnych składkach 456,18 zł. Bez dobrowolnej składki chorobowej te kwoty wynoszą 1 788,29 zł i 420,86 zł. Oszczędność na małym ZUS plus zależy od Twojej podstawy wymiaru.

Realnie zostanie Ci mniej, ponieważ składek opłaconych przez budżet nie odliczysz od dochodu ani przychodu. Zapłacisz więc wyższy podatek w miesiącu, w którym bez wakacji odliczyłbyś te składki. Na skali podatkowej i podatku liniowym zapłacone składki społeczne obniżają też podstawę składki zdrowotnej. Bez tego odliczenia składka zdrowotna często wzrośnie. Zasady odliczania składek przy każdej formie opodatkowania zebraliśmy w tabeli w tekście o tym, co można wrzucić w koszty firmy.

Forma opodatkowania	Wyższy podatek	Wyższa składka zdrowotna	Realna oszczędność
Skala podatkowa, stawka 12%	231,21 zł	173,41 zł	1 522,14 zł
Podatek liniowy 19%	348,14 zł	94,41 zł	1 484,21 zł
Ryczałt 12%, np. usługi IT	231,21 zł	zwykle bez zmian	1 695,55 zł

Tabela dotyczy dużego ZUS z dobrowolną składką chorobową w 2026 r. Zakładamy w niej, że Twoja składka zdrowotna jest wyższa od minimalnej, a dochód wystarcza, żeby odliczyć składki. Przy podatku liniowym wzrost podatku uwzględnia odliczenie wyższej składki zdrowotnej w ramach limitu. Od 1 stycznia 2027 r. składki wzrosną, więc w 2027 r. na wakacjach składkowych zaoszczędzisz więcej. Nowe kwoty podaliśmy w aktualności o składkach ZUS w 2027 r.

Przykład

Pani Katarzyna, tłumaczka z Krakowa, rozlicza się według skali podatkowej i płaci duży ZUS z dobrowolną składką chorobową. Wcześniej w 2026 r. nie korzystała z wakacji składkowych. Przez eZUS składa wniosek RWS 16 listopada 2026 r., więc zwolnienie obejmie grudzień. Po przyznaniu ulgi pani Katarzyna płaci do 20 stycznia 2027 r. za grudzień tylko składkę zdrowotną. Budżet państwa opłaca za nią 1 926,76 zł składek społecznych. Tej kwoty nie odliczy od dochodu, dlatego w uproszczeniu jej podatek wzrośnie o około 231 zł, a składka zdrowotna o około 173 zł. Ostatecznie zostaje jej na czysto około 1 522 zł. Gdyby płaciła preferencyjne składki, zaoszczędziłaby 456,18 zł, a po uwzględnieniu podatku i składki zdrowotnej – około 360 zł.

Kiedy złożyć wniosek RWS?

Wniosek RWS składasz w miesiącu poprzedzającym miesiąc, za który nie chcesz płacić składek. Wynika to z art. 36d ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

Płatnik składek składa wniosek, o którym mowa w art. 17a ust. 1, w miesiącu poprzedzającym miesiąc kalendarzowy, który ma być objęty zwolnieniem.

Formularz w eZUS sam wpisuje jako miesiąc zwolnienia następny miesiąc po złożeniu wniosku i nie pozwala tego zmienić. Marcowy wniosek da Ci więc zwolnienie za kwiecień. Składając wniosek w październiku z myślą o grudniu, dostaniesz zwolnienie za listopad.

Ostatnia szansa na wakacje w danym roku to wniosek złożony w listopadzie, który obejmie grudzień. Grudniowy wniosek dotyczy już stycznia, czyli ulgi z kolejnego roku. Jeśli w 2026 r. jeszcze nie korzystałeś z wakacji składkowych, masz czas do 30 listopada 2026 r.

Ponieważ limit liczy się osobno dla każdego roku, możesz nie płacić składek dwa miesiące z rzędu, za grudzień i za styczeń. Potrzebujesz wtedy dwóch wniosków. Pierwszy złożysz w listopadzie, a drugi w grudniu, gdyż każdy wniosek składasz w miesiącu poprzedzającym miesiąc zwolnienia.

Jak złożyć wniosek o wakacje składkowe krok po kroku?

Wniosek RWS złożysz tylko elektronicznie, z konta płatnika w eZUS (dawniej PUE ZUS), nie ma papierowego odpowiednika. Może to za Ciebie zrobić także biuro rachunkowe, które ma Twoje pełnomocnictwo zgłoszone w ZUS.

1. Zaloguj się do eZUS profilem zaufanym, e-dowodem, przez bankowość elektroniczną albo loginem i hasłem.
2. Przejdź do konta płatnika, otwórz Katalog usług i wybierz usługę Wakacje składkowe.
3. Otwórz wniosek RWS, czyli wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacenia składek za wskazany miesiąc. Miesiąc zwolnienia system wpisze sam.
4. Złóż oświadczenia o spełnieniu warunków. Fałszywe oświadczenie grozi odpowiedzialnością karną.
5. Uzupełnij informacje o pomocy de minimis. Podajesz w euro łączną kwotę pomocy z ostatnich 3 lat, w tym z wcześniejszych wakacji składkowych. Od 26 czerwca 2026 r. formularz pyta też, czy kod działalności podajesz według PKD 2007, czy PKD 2025.
6. Sprawdź podsumowanie i podpisz wniosek podpisem eZUS, profilem zaufanym, e-dowodem albo podpisem kwalifikowanym.
7. Sprawdzaj odpowiedź w eZUS. Gdy ZUS przyzna ulgę w całości, prześle Ci informację, a o nowej wiadomości powiadomi mailem lub SMS-em. Jeśli odmówi albo przyzna ją tylko w części, wyda decyzję, od której możesz się odwołać.

Dopóki ZUS nie rozpatrzy wniosku, możesz go wycofać. Po rozpatrzeniu nie wycofasz go już ani nie poprawisz (art. 36e ust. 3). Sprawdź więc dane przed wysłaniem, zwłaszcza kwotę pomocy de minimis.

Co zrobić w miesiącu wakacji składkowych?

W miesiącu wakacji prowadzisz firmę jak zwykle, a dokumenty do ZUS składasz w normalnym terminie, do 20. dnia następnego miesiąca. Składki objęte zwolnieniem wykazujesz w deklaracji ZUS DRA i raportach ZUS RCA jako finansowane z budżetu państwa. Składkę zdrowotną wykazujesz i płacisz w pełnej wysokości.

Jeśli ZUS odmówi zwolnienia albo jeszcze nie rozpatrzył wniosku, zapłać wszystkie składki w terminie. Gdy później przyzna ulgę, złożysz korektę dokumentów rozliczeniowych. Pracowników, zleceniobiorców i osoby współpracujące rozliczasz w tym miesiącu bez zmian.

Jak wakacje składkowe wpływają na zasiłek i emeryturę?

Twoje ubezpieczenie w czasie wakacji składkowych trwa bez przerwy. ZUS zapisuje na Twoim koncie składki opłacone za ten miesiąc przez budżet państwa i uwzględnia je przy przyszłej emeryturze lub rencie.

Budżet opłaci też dobrowolną składkę chorobową, jeśli podlegałeś temu ubezpieczeniu w miesiącu złożenia wniosku i w miesiącu poprzednim. Ubezpieczenie chorobowe trwa wtedy dalej, a na zwolnieniu lekarskim dostaniesz zasiłek na zwykłych zasadach. Kiedy do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego zgłosiłeś się dopiero w miesiącu złożenia wniosku, składkę chorobową za miesiąc wakacji zapłać sam i w terminie. Brak zapłaty nie powoduje ustania ubezpieczenia chorobowego, ale zadłużenie może zablokować wypłatę zasiłku do czasu jego spłaty. Jeżeli płacisz składki od wyższej podstawy z myślą o zasiłku macierzyńskim, policz z księgową, czy wakacje w danym miesiącu się opłacą. Podstawa za ten miesiąc spadnie do najniższej i obniży średnią, od której liczy się zasiłek.

Najczęstsze błędy przy wakacjach składkowych

• Zły miesiąc złożenia wniosku. Zwolnienie zawsze dotyczy miesiąca po złożeniu wniosku. Październikowy wniosek da Ci listopad, a nie grudzień.
• Liczenie na zwolnienie ze składki zdrowotnej. Zdrowotną płacisz zawsze, a brak wpłaty w terminie oznacza zaległość z odsetkami.
• Przegapiony listopad. Bez wniosku złożonego do 30 listopada ulga za dany rok przepada.
• Pominięcie wcześniejszych wakacji w pomocy de minimis. Każde wcześniejsze zwolnienie ze składek też jest pomocą de minimis i trzeba je doliczyć do łącznej kwoty we wniosku. Wydruk z systemu SUDOP nie jest zaświadczeniem o pomocy.
• Za wczesny wniosek po uldze na start. Złożysz go dopiero w miesiącu po pierwszym miesiącu, w którym podlegałeś ubezpieczeniom społecznym.
• Zła liczba ubezpieczonych. Do limitu 10 osób liczysz siebie i każdego, kto był zgłoszony choćby jeden dzień w miesiącu przed wnioskiem, także pracownika na zwolnieniu lekarskim.

Jak może pomóc Agmer?

Sprawdzamy, czy spełniasz warunki wakacji składkowych, i razem z Tobą wybieramy miesiąc zwolnienia. Na podstawie Twojego pełnomocnictwa wyliczamy kwotę pomocy de minimis, składamy wniosek RWS w eZUS, a potem rozliczamy miesiąc wakacji w dokumentach ZUS. Przed końcem listopada przypominamy o wniosku klientom, którzy w danym roku nie skorzystali jeszcze z ulgi.

Ceny i zakres współpracy znajdziesz w naszej ofercie obsługi księgowej JDG. Możesz też umówić się na bezpłatną 15-minutową konsultację albo zadzwonić do naszego biura w Krakowie.

Gotowy, żeby skupić się na biznesie zamiast na podatkach?

Pierwsza konsultacja jest bezpłatna i trwa 15 minut. Odpowiemy w ciągu jednego dnia roboczego.

Umów się na bezpłatną konsultację

Zadzwoń do nas

FAQ